موسیقی در دوره اسلامی

اسحق ابن ابراهیم«مادر اسحق _شاهک رازی_ در ری به خوانندگی مشغول بوده و ابراهیم او را در آنجا دیده و به همسری خود درد آورده» (150-235) شهرتی به سزا دارد و نوازنده و خواننده و شاعر و ادیب بوده. موسیقی را از پدر خود و سایر استادان فن از قبیل منصور زلزل که ایرانی بوده فراگرفته. اسحق نیز مانند پدرش از هدایایی که به او داده می شد ثروت هنگفتی به دست آورد. صاحب اغانی او را به دریا و سایر موسیقیدانها را به جوی ها و نحر ها تشبیه کرده و وی را در موسیقی صاحب سبکی خاص دانسته و می نویسد: که اسحق اوزان موسیقی را تحت نظم و ترتیب مخصوصی در آورده و در کتابی که حاوی مجموع تصانیف اوست نغمات موسیقی را که خود ساخته از حیث وزن طبقه بندی کرده است. گویند اسحق به قدری خوباز کیفیت فواصل و پرده های موسیقی اطلاع داشته که قطعات موسیقی خیلی مشکل را روی عود ناکوک می نواخته و این دلیل بر قوت قوه ی سامعه و مهارت انگشتان و آشنائی زیاد او با عود بوده است.از کتابهائی که او نوشته بدبختانه چیزی در دست نیست ولی بی شک این کتابها مرجع کتاب اغانی ابوالفرج اصفحانی بوده. پس از مرگ اسحق، خلیفه ی عباسی با اظهار تاسف گفت که مجلس خلیفه بی وجود اسحق دیگر زیور و رونقی نخواهد داشت.

اسحق شاگردی مرسوم به زریاب داشته که ندیم و خواننده ی مخصوص خلیفه بوده.زریاب سراینده و شاعر معروفی بوده و در بغداد نزد اسحق تعلیم موسیقی گرفته و بعد خواننده ی در بار هارون شده سپس به اسپانیا مسافرت کرده و خلیفه عبدالرحمن او را نوازش بسیار نموده و جاه و جلال تمام یافته چنانکه در موقع عبور از معابر صد بنده در خدمت خود داشته است.

چون در سطور فوق مکرر از کتاب اغانی نام برده شد بی مناسبت نیست از مؤلف این کتاب هم ذکری بشود :

ابوالفرج اصفحانی- ابوالفرج به سال 284 در اصفحان متولد شده و در 356 در بغداد وفات کرده. کتابی که تالیف نموده موسوم به اغانی است که شامل حکایات راجع به موسیقیدانهاست و مخصوصا دوره ی هارون الرشید و مامون را به خوبی توصیف کرده، حکایات اغانی بسیار دلپذیر است و ضمنا این کتاب یکی از بهترین منابع ادبیات عرب به شمار می رود. مصنف این کتاب پنجاه سال عمر خود را صرف تدوین آن نموده و نسخه ی خطی منحصر به فرد را به صیف الدوله ی همدانی تقدیم کرده و او در مقابل هزار دینار به ابوالفرج صله داده است. گویند عضدالدوله ی دیلمی کتاب اغانی را در تمام مسافرتها همراه خود داشته. گرچه این کتاب بهترین منبع تاریخی موسیقی دوره ی درخشان خلافت عباسی می باشد ولی ضمنا باید متوجه بود که مطالب آن خالی از اغراق و مبالغه نیز نمی باشد.با وجود این از نظر تاریخی قابل اهمیت است و نام بسیاری از شاعران و نوازندگان و خوانندگان و سازندگان را تنها این  کتاب محفوظ داشته است.(مولف کتاب«ضحی الاسلام» شرحی راجع به موسیقی دوره ی عباسی نوشته و چون این کتاب تازگی به فارسی ترجمه شده ممکن است برای بعضی اطلاعات دیگر به ترجمه کتاب مذکور موسوم به «پرتو اسلام» مراجعه کرد.)

مقام راست پنجگاه

گام راست پنجگاه، با ماهور یکی است و تنها اختلاف در جزئی تفاوت حالت و مدگردی های آنها است.

راست پنجگاه ، از خود به جز چند گوشه مانند: سپهر، مبرقع و ماوراءالنهر، حالت خاصی ندارد. چون در راست پنجگاه تغییر مقام بسیار است و هر قسمت آن حالت یکی از آواز ها را نشان می دهد. از این رو راست پنجگاه راهی است برای تغییر مقام به آواز های دیگر.

گوشه های مهم مقام راست پنجگاه

خسروانی-روح افزا-مبرقع-سپهر-ماوراءالنهر-نهیب-پروانه-زنگوله-صفیر-قره چه-زنگوله کبیر-شهرآشوب-بسته نگار-طرز-اصفحانک

دانلود تمرین41

معرفی کتاب از انتشارات چنگ

انتشارات چنگ : تهران، سهروردی جنوبی، ابرار غربی، نوبهار، شماره ی 6.2 /تلفن: 88832745 / سایت :www.chang.ir

نام اثر                                                                                     صاحب اثر                                   گردآورنده/مترجم/

1- آهنگ های آسان برای ویولن                                                 سوزان میز                                   فروغ خدادی

2- کنسرتو های ساده برای ویولن                                                ______                                    علی برلیانی

3- متد آموزش ویولن                                                                  شین ایچی سوزوکی                 علی برلیانی

4- لُ ویولن (جلد یکم)                                                                 ماتی یو کریک بوم                      سیاوش ظهیرالدینی

5- لُ ویولن (جلد دوم)                                                                 ماتی یو کریک بوم                      سیاوش ظهیرالدینی

6- لُ ویولن (جلد سوم)                                                              ماتی یو کریک بوم                      سیاوش ظهیرالدینی

7- لُ ویولن (جلد چهارم)                                                             ماتی یو کریک بوم                      سیاوش ظهیرالدینی

8- لُ ویولن (جلد پنجم)                                                               ماتی یو کریک بوم                      سیاوش ظهیرالدینی

9-  تمرین های گام و آرپژ برای ویولن                                          کارل فلش                                 علی برلیانی

10- تمرین های گام برای ویولن                                                  یان هریمالی                             علی برلیانی

11- 36 اتود برای ویولن                                                              کایزِر                                         گروه پژوهش چنگ

12- 42 اتود برای ویولن                                                              رُدُلف کروتزِر                               علی برلیانی

13- 60 اتود برای ویولن                                                              فرانتس وُلفارت                          گروه پژوهش چنگ

14- تمرین های پوزیسیون اول برای ویولن(اُپوس1)                      اُتاکار شوچیک                            علی برلیانی

15- تکنیک های آرشه برای ویولن (اُپوس2)                                 اُتاکار شوچیک                            علی برلیانی

16- 40 واریاسیون برای ویولن (اُپوس3)                                       اُتاکار شوچیک                            علی برلیانی

17- تمرین های پوزیسیون و تغییر پوزیسیون برای ویولن(اُپوس8)  اُتاکار شوچیک                            علی برلیانی

18- 12 سونات برای ویولن و ویولن سِل                                      آرکانجِِلو کُرِلّی                            علی برلیانی

19-  12 سونات برای ویولن وهارپسیکُرد                                     آرکانجِِلو کُرِلّی                            علی برلیانی

20- 24 کاپریس برای ویولن                                                         نیکُلو پاگانینی                            علی برلیانی

مقام نوا

نوا، که یکی از دستگاه های هفت گانه موسیقی ایران است، برخی آن را آوازی از متعلقات شور، می دانند و آن به دلیل انطباق در جه اول (تونیک) آن بر درجه پنجم (نمایان) شور است. به عبارت ساده تر می توان درجه چهارم گام شور را پایه قرار داد و به وسیله ی آن گام نوا ایجاد کرد.

گام نوا پایین رونده است، چون «محسوس» ندارد و درجه جهارم هم «نمایان» حقیقی آن محسوب نمی شود و همان فرودی که در شور از درجه چهارم به طرف درجه اول معمول است(که اصطلاحا به آن بال کبوتر می گویند) در اینجا هم متداول است.

گوشه های مهم مقام نوا

نهفت-گوشت-عشیران-نیریز-بیات-خجسته-بال کبوتر-گردانیه-دلاویز-نیشابورک-بوسیلک-مسیحی-ناقوس-حزین-عشاق-مثنوی پیچ

موسیقی حوزه هنری و پشت پرده عزل مدیرش

کارنامه یک مدیر موسیقی

 منبع : موســــیقی مــا